Bang om te beleggen

Minder dan een kwart van de Nederlandse huishoudens belegt. De rest houdt het geld op een spaarrekening, bewaart het in een oude sok of legt het veilig onder het matras, zo blijkt uit een artikel op DFT.

Angst voor de risico’s en twijfels over de financieel adviseurs zijn de meest gehoorde redenen om niet te beleggen. Na alle ellende met woekerpolissen zit de schrik er bij velen nog goed in. Verder zien mensen op tegen hoge kosten.

Huiswerk
Aardig om te lezen zijn de reacties onder het artikel. Dan blijken de motieven om wel of niet te beleggen uiteen te lopen. De een heeft al moeite genoeg om de eindjes aan elkaar te knopen, een ander likt zijn wonden na een strop van enkele tonnen en natuurlijk zijn er de gebruikelijke galspuwers die van hun hart geen moordkuil maken:  “Steek m’n geld nog liever in de fik dan dat ik het beleg, stelletje gladjakkers en gluiperds zijn het.” Zo, daar kan ik het mee doen.

Een reactie die ik jammer genoeg niet vaak tegenkom, is het advies dat je niet moet gaan beleggen zonder je huiswerk te maken. Mensen nemen wel uren de tijd om het internet af te struinen en producten met elkaar te vergelijken als ze bijvoorbeeld een nieuwe telefoon of wasmachine willen aanschaffen. Maar als ze even later iets op een beleggersforum lezen of ze krijgen, psst… over de heg een tip van de buurman, dan kopen ze diezelfde dag voor duizenden euro’s aandelen, verblind als ze zijn door die niet te missen kans.

MiFID2
Zijn resultaten uit het verleden geen garantie voor de toekomst, tegenvallende resultaten uit het verleden zijn niet goed voor het vertrouwen, zoveel lijkt me logisch. Maar er is hulp op komst. Een omvangrijk pakket aan nieuwe regels, MiFID2 geheten, moet het vertrouwen in de sector verder herstellen en de informatievoorziening aan beleggers versterken.

MiFID2 bevat verschillende nieuwe eisen voor beleggingsadvies en vermogensbeheer. Het pakket, waarvan alleen het werkdocument al meer dan achthonderd pagina’s beslaat, wordt momenteel door de sector bestudeerd en geïmplementeerd. Het zorgt vanwege zijn omvang nogal voor wat extra werkzaamheden met bijkomende hoofdbrekens.

Medicijnman
Een van de hete hangijzers is de beschrijving van de doelgroep die de fondshuizen als leveranciers bij elk beleggingsproduct moeten gaan aanleveren. Hierin moet informatie staan over het type cliënt, diens kennis en ervaring, financiële situatie, risicobereidheid en beleggingsdoelen. Ook de negatieve doelgroep wordt erin beschreven, dat wil zeggen de groep cliënten voor wie dit product uitdrukkelijk niet geschikt is.

Het valt te vergelijken met een medicinale  bijsluiter waarin staat waarom het medicijn voor hem of haar geschikt is en waarin tevens de bijwerkingen worden omschreven.

Het is vervolgens aan de adviseur of beheerder in de rol van financiële medicijnman om te bepalen of het aangeboden product wel voor zijn klantenkring geschikt is. Zo ja, dan dient hij informatie te verstrekken over de inhoud van de medicijnkast met bijbehorend prijskaartje.

Herinventarisatie
Van de klant wordt op zijn beurt verwacht dat hij opnieuw meewerkt aan een uitgebreid financieel onderzoek, waarbij het bovenstaande rijtje van kennis en ervaring, financiële situatie, risicobereidheid en beleggingsdoelen zorgvuldig tegen het licht wordt gehouden.

Alles wat afwijkt van de laatste inventarisatie – nieuwe feiten, gewijzigde financiële doelen, opgeschoven beleggingshorizonnen – moet onverwijld aan de bank of beheerder gemeld worden, hetgeen waarschijnlijk zal leiden tot aanpassingen in de portefeuillesamenstelling.

Dat zo’n herinventarisatie geen sinecure is, ondervond een relatie van ons toen hij door zijn bank werd verzocht om een paar vragenlijsten in te vullen. Of hij daar veel tijd aan kwijt was? Nee, dat viel wel mee, twee uurtjes en alles was gepiept. Twee uur!

Ondanks deze tegenvaller ging hij er thuis eens goed voor zitten, maar al snel liep hij tegen vragen aan waarop hij het antwoord niet of niet goed wist. Toen hij de bank belde met het verzoek of hij niet naar de bank of dat de adviseur bij hem thuis kon komen om er samen even doorheen te lopen, kreeg hij te horen dat ze daar niet aan konden beginnen.

Bijltje
Dit is maar een van de verhalen die we te horen krijgen. Langzaam dringt het besef door wat er van beleggers en hun adviseurs wordt verwacht om überhaupt nog te mogen beleggen. Waar je als belegger ook voor kiest, zeker is dat de wereld van het beleggen er vanaf 1 januari 2018 niet meer hetzelfde zal uitzien. Want iedereen moet zich straks aan de nieuwe regels houden.

Wel zijn verhalen als deze voor menige belegger aanleiding om het bijltje er maar bij neer te gooien. Of zijn heil te zoeken bij het doe-het-zelf-beleggen, waar een lichter regime geldt voor wat betreft de informatieverstrekking. In die omgeving is de belegger veel meer aangewezen op zijn eigen kompas. Dan is ook de kans groter dat de angst voor beleggen weer de kop opsteekt en is het cirkeltje weer rond.