Bijkopen of niet?

Help, mijn aandeel daalt, wat moet ik nu doen? Het is een vraag die een belegger zich meestal pas stelt als het moment daar is. Ons antwoord op deze vraag kan ik alvast geven: wij middelen vrijwel altijd door, met als reden dat we over het juiste instrument beschikken. Twee voorbeelden, een goed en een slecht, verduidelijken dat.

Santos (de obligatie)
Het was rond de kerst van 2012 dat we een obligatie van de Australische gasproducent Santos op het spoor kwamen. De lening keerde jaarlijks 8,25% rente uit en tegen de toenmalige koers van 105% bedroeg het effectieve rendement 7%. Dat in combinatie met de allerhoogste OK-Score 1 (AAA) maakte dat we deze lening met volle overtuiging aan onze klanten durfden te adviseren.

Deze week, op 22 september om precies te zijn, krijgen obligatiehouders hun geld terug. Vanaf die datum moet Santos de 3maands rente vergoeden met een opslag van 6,85%. Daar had het bedrijf – mede gezien de huidige lage rente – geen zin in. Daarnaast lag het geld voor de aflossing allang in kas.

Van de ene kant jammer. Maar ook niet getreurd. Omdat in al die jaren de OK-Score op peil is gebleven (een daling van OK-Klasse 1 naar OK-Klasse 2 daargelaten, van AAA naar AA) hebben we niet alleen geprofiteerd van de binnenstromende 8,25% rente, maar hebben we koersdalingen (tot aan 82% toe) altijd aangegrepen om bij te kopen. Zo is de Santos lening een van de grootste successen geworden.

Santos (het aandeel)
Als gevolg van de vervroegde aflossing van de obligatie zijn we nu diep onder de indruk geraakt van het aandeel. Dat komt ook door het ronkende commentaar dat onze datacruncher Okkerse over het bedrijf geeft:

“De CFO en CEO verdienen een lintje. Zelden zulk goed management gezien. Misschien ook wel geïnspireerd door een Chinese grootaandeelhouder is dit een zeer conservatief gefinancierd bedrijf. Dit betekent wel dat de nu verdiende verkregen OK-Score 1 (eigen vermogen > 50%) ook inhoudt dat men volledig baas in eigen buik is.

Omdat de cashpositie nog steeds uitstekend is en ik voor dit jaar ondanks de non cash afschrijving en gezien de bereikte enorme verlaging van de kostprijs een breakeven resultaat verwacht, zou een bod op de onderneming of een behoorlijke koersexplosie (+75%) niet ondenkbaar zijn.”

Die twee laatste wensen van Okkerse laten we voor zijn rekening. Het aandeel Santos zat op fundamentele gronden al in ons wereldwijde aandelenfonds, maar het stond door de malaise in de olie-industrie al geruime tijd onder water. Maar gesteund door de uitspraak van een vooraanstaand strateeg “heb elk nadeel zijn voordeel” en daarom kopen we aandelen bij van die ondernemingen die het hardst in koers zijn gedaald. Immers, zolang de onderneming zijn hoge OK-Score blijft behouden, hoeven we niet te twijfelen aan de kwaliteit ervan.

Dus toen de koers van Santos (OK-Score 2 = AA) in juli onder de AU$ 3,00 zakte, hebben we die daling aangegrepen om onze positie met maar liefst 78% te verhogen. Dat betaalt zich uit. Dankzij deze aankopen en de stijging naar AU$ 3,95 is een verlies van 42% per eind juni in enkele maanden gedraaid naar een kleine winst.

 

Klik om te vergroten

Imtech
Herinnert u zich Imtech nog? Al jaren volgt Okkerse het oude, respectabele ingenieursbedrijf Imtech met kritische blik. Zo deelt hij op basis van de cijfers van 2010 een OK-Score 9 (C-rating van S&P) uit, maar de kooplustige leiding van Imtech rijgt met behulp van bankleningen de ene na de ander kraal aan haar ketting. Hierdoor zit Royal Imtech in 2011 nog altijd in OK-Klasse 9.

Op 20 juli 2012 publiceert Imtech een persbericht waarin het de grootste order ooit meldt, de realisatie van het Adventure Park in Polen voor een bedrag van 620 mln euro. Die dag eindigt de koers van Imtech op € 20,30. Op 7 augustus deponeert Imtech haar halfjaarrapport, voor Okkerse aanleiding om op 31 augustus 2012 met een waarschuwing te komen dat ‘groot gevaar’ dreigt – op tijd, nog voor de eerste, sterke koersdaling.

Ook daarna volgt opnieuw een aantal grote en kostbare overnames. Volgens Okkerse over de rug van de aandeelhouder én de werknemer, die slecht wordt betaald. ‘Het is een heel krenterig bedrijf’, schrijft hij eind december 2012 in zijn column op DFT. De koers staat dan rond de 18 euro. Na het invoeren van de cijfers over 2012 zakt de onderneming weg naar OK-Klasse 10 en is het pad naar een mogelijk faillissement ingeslagen.

In 2013 wordt bekend dat door Imtech in Duitsland en Polen voor minimaal honderd miljoen euro fraude is gepleegd. Dan pas wordt de markt wakker en zakt de koers van het aandeel Imtech weg naar een fractie van de oorspronkelijke waarde. Vele investeerders en kleine beleggers verliezen hun inleg. Toch blijft Imtech nog overeind. En Okkerse blijft stug zijn OK-Scores berekenen. Een OK-Score 10 over 2013, en een OK-Score 10 over 2014, dit ondanks een omvangrijke claimemissie van 600 mln euro. In 2015 valt het doek en gaat Imtech failliet.

Juiste informatie
Bijkopen in een aandeel als Imtech is levensgevaarlijk, dat blijkt wel uit dit voorbeeld. Door steeds meer geld in een foute onderneming te steken (goed geld bij kwaad geld) beland je in een dodelijke spiraal met permanent vermogensverlies tot gevolg. Conclusie: bijkopen op lagere niveaus is een goede techniek, mits je over betrouwbare informatie beschikt. Heb je die informatie niet, dan kan het desastreus aflopen.