Kunnen beleggers rustig slapen?

Met de recordregen op de internationale beurzen is de tijd er rijp voor, want het is dertig jaar geleden dat het dak van de beurs in New York naar beneden kwam. De vraag is natuurlijk of dat weer kan gebeuren? Jazeker, vinden velen.

Dus worden we de laatste dagen getrakteerd op alle mogelijke risico’s, zichtbaar en verborgen, verkondigd door vermogensbeheerders, economen (micro en macro), een bankpresident, een AFM bestuurder, marktstrategen, hedgefundmanagers, barkeepers, taxichauffeurs en andere beleggingsprofessionals. Zelf heb ik het idee dat ze alleen maar strijden om zich de tijdige en rechtmatige eigenaar te noemen van de uitspraak: “Ik zei het je toch.”

Slagveld
Als we het trouwens over beurscorrecties hebben, denkt iedereen altijd aan aandelen. De laatste twee perioden dat aandelenbeleggers het zwaar te verduren kregen was in 2000, toen de internetzeepbel uit elkaar spatte, en in 2007, toen het failliet van Lehman Brothers de beerput van de kredietcrisis pas echt opentrok. Maar wat dacht u van obligaties?

Bezitters van de toentertijd populaire 8% ING perpetuals zullen nog wel eens terugdenken aan 2009 toen de koers vanaf de 100% in het ravijn stortte om uiteindelijk op 36% wat steun te vinden. Of de 5,25% Eureko perpen (later omgedoopt in Achmea) die op het dieptepunt met een korting van 75% gekocht konden worden.

Een beurswijsheid luidt dat als je lekker wilt eten, je aandelen moet kopen. Wil je goed slapen, dan koop je obligaties. Terugdenkend aan het vastrentende slagveld van dat jaar zullen beleggers wel een paar slapeloze nachten hebben gehad.

ETF’s
Wie ’s nachts niet in hun bed hoeven liggen woelen zijn beleggers in ETF’s. Dat blijkt tenminste uit een geruststellend rapport van een van de grootste aanbieders van ETF’s, Blackrock geheten. Beleggers hoeven zich geen zorgen te maken over de gevreesde schokgolf die ETF’s op de wereldwijde aandelenmarkt teweeg zouden kunnen brengen. Uit het rapport komt namelijk naar voren dat voor wat betreft aandelen minder dan 18 procent in ETF’s en andere passieve producten is belegd.

Van alle aandelenbeleggingen wordt 57 procent aangehouden door overheden, pensioenfondsen, verzekeraars, bedrijven en particulieren, zo staat in het rapport. Nu staat dit rijtje beleggers (particulieren uitgezonderd) erom bekend dat ze hun bezittingen niet vier keer per jaar in de rondte draaien, maar eerder aanhanger zijn van de ‘buy-and-hold’ strategie.

Als junior beleggingsadviseur werd mij geleerd om bij de aandelenhandel altijd te letten op de ‘free float’, het aantal vrij verhandelbare aandelen. Een onderneming kan dan wel 80 mln aandelen hebben uitgegeven, maar als bijvoorbeeld 70 mln van die aandelen in handen zijn van een of twee grote partijen, blijven er voor de andere beleggers maar 10 mln aandelen over. Die bepalen de koersvorming. Hoe kleiner het aantal aandelen dat in omloop is, des te groter kunnen de koersuitslagen zijn bij grote onrust.

Als van de wereldwijde aandelen 50% bij partijen zit die niet of nauwelijks muteren, zit de andere helft ofwel de ‘free float’ bij de overige beleggers. Daarvan zit weer 18% in ETF’s. Dit houdt in dat ruim eenderde van de aandelen bij deze zelfverklaarde passieve beleggers is ondergebracht. Hoe passief zij zich zullen gedragen bij wat langer aanhoudende onrust op de beurs, is de afgelopen jaren amper getest, omdat de populariteit van deze instrumenten gelijk op ging met de stijging van de beurs.

Gelukkig is Blackrock er als de kippen bij om te concluderen dat als de groei van ETF’s toch marktverstorend zou werken, dit weer kansen biedt voor actieve beleggers. Mijn advies is om rustig te gaan slapen, maar dan wel met één oog open.

Bitcoin
De enigen die collectief blij mogen zijn, zijn investeerders in cryptovaluta als de Bitcoin. Het simpele feit dat de Bitcoin op een historisch hoog niveau staat, leidt er automatisch toe dat iedereen op winst zit, dus wie maakt zich nou ergens zorgen over? Het lijkt op de jeugdige overmoed die beginnende beleggers eigen is, want cryptovaluta’s zijn met name populair onder studenten en hun tijdgenoten. Dat is precies de Harry Potter generatie die denkt dat ze over onvermoede magische krachten beschikt.

Ik hoop voor alle bezitters dat het met het cryptomuntje niet zo afloopt als met de VOC-kapitein die na een reis van twee jaar onverwachts thuiskomt en, onbekend met de waardevermeerdering, op de vraag van zijn vrouw waar de tulpenbol in de vensterbank is gebleven, antwoordt: “Opgegeten”.

MiFID II komt er aan
Het aftellen is nu echt begonnen, want op 3 januari 2018 treedt MiFID II, het nieuwe stelsel aan regels voor de financiële sector, in werking. MiFID II is in het leven geroepen om een gelijk speelveld, grotere transparantie en meer bescherming voor beleggers te verzorgen. Verder uitstel is niet aan orde, zo hebben de opstellers van het document nogmaals bevestigd. Daar was om gevraagd omdat de omzetting van alle regels naar beleid nogal wat tijd en mankracht vergt.

Het gaat namelijk om een document met meer dan 1.500 paragrafen. Er zullen maar weinig eindgebruikers en leveranciers rondlopen die de inhoud echt begrijpen, want de duizenden pagina’s aan wetsteksten en regelgeving lijken in lengte alleen nog met de 74.000 pagina’s tellende handleiding van de Amerikaanse belastingdienst te willen wedijveren.

Hoe het ook zij, vanwege die omvang verzekert het een batterij goedbetaalde Europese ambtenaren, advocaten, lobbyisten, accountants, compliance officers en financiële analisten van een dik belegde boterham om de aanbevelingen op tijd aan hun broodgevers aan te bieden. Om ook nog lang na de inwerkingtreding de positieve financiële effecten ervan te ondervinden. Wat de belegger ervan merkt, blijkt pas als de beursgong van 3 januari MiFID II zal inluiden.