Op de dag af is het tien jaar geleden dat ik mijn eerste column over obligaties schreef, getiteld ‘M’n rente en m’n centen’. De Grote Recessie als gevolg van de kredietcrisis woedde destijds in volle hevigheid, rendementen in obligaties lagen met gemak tussen de tien en twintig procent op jaarbasis – kom er nog maar eens om.

De roemruchte 8% ING cumperpen stonden in maart 2009 nog op een koers van 37%, maar werden enkele jaren later gewoon ‘gecalled’, vervroegd afgelost op 100%. In augustus 2009 kwam ASR Bank met een eeuwigdurende lening die de eerste tien jaar niet minder dan 10% rente uitkeerde. Deze lening is enkele maanden geleden eveneens terugbetaald. Wie toen gedurfd had, was spekkoper.

Wonden
Alleen stond het financiële systeem toen op zijn grondvesten te schudden. Beleggers keken tegen flinke verliezen aan en likten hun wonden, en je kon ze maar moeilijk overtuigen om in obligaties te beleggen. De 5,25% Eureko perpetuals van de toenmalige verzekeraar konden we dat jaar kopen op een koers van 25%, dus op slechts een kwart van de nominale waarde van 100%. Een simpele rekensom laat zien dat je met 5,25% rente op een koers van 25% alleen al 5,25:25 = 21% couponrendement maakte… mits Eureko zou overleven.

Eureko was in die tijd voor 40% in handen van de Rabobank en we achtten het reputatierisico van Rabo te groot om de verzekeraar in de kou te laten staan. Dat gebeurde ook niet, de koers van de Eureko perpen herstelde zich vliegensvlug en negen maanden later, in januari 2010, konden we deze lening verkopen op 76%.

Wie dus in 2009 voor 10.000 euro nominaal zou hebben gekocht op een koers van 25%, betaalde 2.500 euro. De verkoop op 76% leverde 7.600 euro op, waaruit een winst volgde van 5.100 euro. Daar mogen we ook nog de opgelopen rente bij optellen. Wie dacht dat obligaties saai zijn, moet zich maar eens op het achterhoofd krabben.

IJzeren greep
De afloop kennen we. Nu, tien jaar later, worden de rentemarkten in een ijzeren greep gehouden door de drie grote Centrale Banken (ECB, FED en Bank of Tokyo), die met hun stimuleringsprogramma’s de rente kunstmatig laag houden. De 10-jaars rente in Nederland staat op -0,221% (negatief dus), een marginale verbetering ten opzichte van de maand daarvoor (-0,238%).

Rendement maken in obligaties wordt steeds moeilijker. De risicoperceptie van beleggers wordt – al dan niet gedwongen – verder opgeschroefd en daardoor zien we een verschuiving naar obligaties waar beleggers voorheen nog met een wijde boog omheen liepen. Het houdt wel in dat de vraag naar de spaarzame leningen die wel nog wat rendement bieden, toeneemt en de koersen stijgen. Zo blijkt 2019 uiteindelijk nog een goed jaar voor vastrentende waarden.

Correctie?
En aandelen? Zijn aandelen te duur en is een correctie te verwachten? Het timen van een mogelijke correctie kan kostbaar zijn. Aan het eind van elk jaar zijn er beursprofeten die vinden dat je uit aandelen moet. Had je dat vorig jaar gedaan, dan had je niet alleen een jaar met verlies afgesloten, maar was tegelijk een rendement van pakweg twintig procent misgelopen. Tot nu dan.

Aandelen zijn niet goedkoop als we naar de waarderingen kijken. Of ze daarmee te duur zijn is een andere kwestie. Ooit was er een verband tussen het rendement op 10-jarige staatsleningen en de koers/winstverhouding van aandelen.

Dat ging als volgt: als je 5% op een staatslening kreeg, mocht je twintig keer de winst van de onderneming betalen, om zodoende datzelfde 5% rendement (op papier) in aandelen te maken. Daalde de rente vervolgens naar 3%, dan zou je drieëndertig keer de winst mogen betalen.

Heden ten dage staat de rente op nul en is het verband afwezig, of je zou oneindig keer de winst van een bedrijf mogen betalen. Beleggers tasten in het duister wat nog aanvaardbaar is. Liquiditeiten leveren niks op. De ABN Amro bank verlaagde onlangs de rente op spaarrekeningen van 0,02% naar 0,01%. Hoe het ook zij, het ontbreken van een goed alternatief is de reden waarom wij herhalen dat aandelen een aantrekkelijke beleggingscategorie zijn en blijven.

Lees eerder verschenen nieuws in ons archief. Ron Boer schrijft op regelmatige basis columns over interessante zaken die spelen op de financiële markten. Wilt u een melding krijgen wanneer een nieuwe column verschijnt? Volg ons dan op LinkedIn of neem contact met ons op.